Wrzesień i październik to miesiące, które decydują o tym, jak rzepak ozimy wejdzie w zimę. To właśnie teraz plantator musi jednocześnie pilnować dwóch spraw: pokroju roślin i presji szkodników. Dobrze poprowadzona ochrona rzepaku na jesień to nie jeden przypadkowy zabieg. Jest to konsekwentne działanie oparte na dwóch filarach, czyli regulacji wzrostu połączonej z ochroną fungicydową oraz insektycydach dobranych do aktualnej presji szkodników. Poniżej krok po kroku pokazujemy, jak warto to poukładać na własnej plantacji.
Dwa filary skutecznej ochrony rzepaku jesienią
Skuteczna jesienna technologia ochrony rzepaku opiera się na dwóch uzupełniających się działaniach. Pierwszym jest fungicyd i regulator rzepaku, czyli preparat, który jednocześnie ogranicza rozwój chorób grzybowych i koryguje pokrój roślin. Drugim jest terminowa ochrona insektycydowa przed szkodnikami żerującymi jesienią, przede wszystkim pchełką rzepakową, śmietką kapuścianą i mszycami. Oba elementy trzeba traktować jako całość, bo rośliny osłabione przez owady gorzej reagują na regulację, a te przerośnięte i niewłaściwie uformowane są bardziej podatne na infekcje i mrozy.
Fungicyd-regulator – jak wygląda regulacja pokroju jesienią
Celem regulacji jesiennej jest zbudowanie zwartej rozety liści, nisko osadzonego stożka wzrostu i krótkiej, grubej szyjki korzeniowej. Taka roślina lepiej znosi mrozy, sprawniej rusza wiosną, a także jest znacznie mniej podatna na wyleganie. Kluczową rolę odgrywają tu substancje z grupy triazoli.
Jesienna ochrona fungicydowa może jednocześnie pełnić funkcję regulującą pokrój rzepaku. Preparaty zawierające substancje z grupy triazoli, np. metkonazol czy tebukonazol, mogą ograniczać nadmierny wzrost części nadziemnej i sprzyjać budowaniu zwartej rozety oraz mocnej szyjki korzeniowej.
W praktyce warto sięgnąć po produkt, który łączy działanie fungicydowe z regulacją, np. Caryx 240 SL, zawierający chlorek mepikwatu oraz metkonazol. Chlorek mepikwatu hamuje biosyntezę giberelin, dzięki czemu jesienią powstaje zwarta rozeta osadzona nisko nad ziemią, a metkonazol dodatkowo zwalcza choroby grzybowe, w tym suchą zgniliznę kapustnych. Zabieg wykonuje się w fazie 4–6 liści rzepaku (BBCH 14–16), a jego efekt to pobudzenie systemu korzeniowego, wytworzenie zwartej rozety i zahamowanie wzrostu łodygi jeszcze przed zimą.
Decyzję o terminie i konkretnej dawce należy zawsze opierać na lustracji plantacji, a nie wyłącznie na kalendarzu. Rośliny małe, osłabione suszą lub uszkodzone przez szkodniki zwykle nie potrzebują mocnej regulacji, w ich przypadku priorytetem jest regeneracja, a nie hamowanie wzrostu.
Pchełka rzepakowa – próg szkodliwości i monitoring
Pchełka rzepakowa (Psylliodes chrysocephala) to jeden z najgroźniejszych jesiennych szkodników rzepaku ozimego. Groźne są obie formy rozwojowe. Zarówno chrząszcze żerujące na liścieniach i pierwszych liściach, jak i larwy wgryzające się w ogonki liściowe, nerwy główne, a z czasem w szyjkę korzeniową i stożek wzrostu. To właśnie larwy wyrządzają trwałe szkody, bo ich żerowanie toczy się wewnątrz rośliny i długo pozostaje niewidoczne.
Próg szkodliwości pchełki rzepakowej
Próg szkodliwości pchełki rzepakowej to zazwyczaj 3 chrząszcze na 1 metr bieżący rzędu rzepaku. Po przekroczeniu tej wartości nie warto zwlekać z zabiegiem i najlepiej wykonać go, zanim jeszcze samice zdążą złożyć jaja, bo larwy żerujące już wewnątrz rośliny są dla środków kontaktowych praktycznie nieuchwytne. Sprawdzonym rozwiązaniem jest insektycyd łączący dwie substancje o różnych mechanizmach działania, np. INAZUMA 130 WG, zawierający acetamipryd i lambda-cyhalotrynę. Preparat ten jest zarejestrowany jesienią w rzepaku ozimym do zwalczania pchełki rzepakowej, a przy okazji obejmuje też tantnisia krzyżowiaczka, śmietkę kapuścianą, mszyce i mączliki.
Żółte naczynia – jak monitorować naloty
Podstawowym narzędziem sygnalizacji zabiegów jest metoda żółtych naczyń chwytnych. Aby monitoring był wiarygodny, warto trzymać się kilku zasad:
naczynia ustawiamy na wysokości roślin, w odległości co najmniej 20 m od brzegu pola, a na większych areałach z każdej jego strony,
do wody dodajemy kilka kropli płynu zmniejszającego napięcie powierzchniowe, np. płynu do mycia naczyń,
pułapki kontrolujemy regularnie, najlepiej dwa razy w tygodniu i o tej samej porze dnia, a w miarę wzrostu rzepaku podnosimy ich wysokość.
Systematyczna lustracja w połączeniu z żółtymi naczyniami pozwala uchwycić moment przekroczenia progu i zareagować dokładnie wtedy, kiedy zabieg ma sens ekonomiczny, czyli nie za wcześnie i nie za późno.
Śmietka kapuściana i mszyce – pozostałe zagrożenia jesienią
Obok pchełki na jesiennym rzepaku regularnie pojawia się śmietka kapuściana. Jest to niepozorna, szara muchówka długości 5–6 mm z charakterystyczną czerwoną plamką na czole. Jej larwy żerują na szyjce korzeniowej i korzeniach, drążąc chodniki wypełnione obumarłą tkanką. W efekcie pojawiają się brązowe przebarwienia, korzenie boczne zamierają, a silnie uszkodzone rośliny mają zahamowany wzrost i słabo zimują. Rzepak osłabiony przez śmietkę kapuścianą jest też znacznie bardziej podatny na suchą zgniliznę kapustnych.
Monitoring śmietki prowadzi się tą samą metodą żółtych naczyń co w przypadku pchełki. Próg szkodliwości ustalono na poziomie jednej muchówki złowionej w naczyniu przez trzy kolejne dni – stwierdzenie takiej liczebności jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Mszyce to z kolei zagrożenie łatwe do zbagatelizowania, bo same żerowanie rzadko wyrządza spektakularne szkody. Prawdziwy problem to przenoszenie wirusa żółtaczki rzepy, dlatego reakcję warto podjąć już po zauważeniu pierwszych kolonii, zwłaszcza przy brzegach pola. Więcej o rozpoznawaniu i progach szkodliwości pchełek, mszyc oraz tantnisia krzyżowiaczka piszemy w artykule Szkodniki rzepaku jesienią — pchełki, mszyce i tantniś krzyżowiaczek.
Kiedy łączyć zabiegi, a kiedy je rozdzielić
Regulację i ochronę fungicydową warto łączyć w jednym przejeździe tylko wtedy, gdy terminy i cele obu zabiegów faktycznie się pokrywają, czyli najczęściej w fazie 4–6 liści rzepaku. Jeśli jednak plantacja jest już mocno uszkodzona przez szkodniki, przesuszona lub nierówna, lepiej rozdzielić decyzje i najpierw skupić się na ochronie insektycydowej lub regeneracji roślin, a dopiero potem – w bezpiecznych warunkach – wykonać regulację pokroju. Zbyt ciężka mieszanina w stresowych warunkach pogodowych zwiększa ryzyko fitotoksyczności, a to ostatnie, czego rzepak potrzebuje przed zimą.
Niezależnie od wybranej strategii obowiązuje jedna zasada: środki ochrony roślin zawsze stosuj zgodnie z aktualną etykietą, przestrzegając zalecanych dawek, faz BBCH, okresów karencji i stref buforowych. To etykieta jest ostatecznym źródłem informacji o dopuszczonych zastosowaniach danego produktu.
Podsumowanie i co dalej
Jesienna ochrona rzepaku to systematyczna praca, a nie jednorazowy zabieg wykonany „na oko”. Regularna lustracja plantacji, żółte naczynia jako narzędzie sygnalizacji, terminowa regulacja pokroju oraz insektycyd dobrany do aktualnej presji szkodników to zestaw, który realnie przekłada się na lepsze przezimowanie i wyższy plon w kolejnym sezonie.
Sprawdzone produkty do jesiennej regulacji pokroju i ochrony przed pchełką, śmietką kapuścianą oraz mszycami znajdziesz w całej ofercie ZasiejPole.pl. Zamów środki z dostawą prosto na gospodarstwo, zanim naloty szkodników albo przerośnięty łan zaczną komplikować start rzepaku w zimę.
Przed zastosowaniem każdego preparatu zapoznaj się z jego etykietą i stosuj środek zgodnie z zaleceniami producenta.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google