Zabieg T2 w zbożach - kluczowy element ochrony fungicydowej

Czym jest zabieg T2 i dlaczego jest tak ważny w ochronie grzybowej zbóż?

Zabieg T2 to drugi zabieg fungicydowy w technologii ochrony zbóż, skierowany przede wszystkim na ochronę liścia flagowego (F) i podflagowego (F-1). Pod pozornie prostą nazwą kryje się kluczowy element walki o potencjał plonowania. Zabieg T2 ma ogromne znaczenie, ponieważ chroni najważniejsze liście zboża odpowiedzialne za produkcję nawet 40-50% asymilatów, które bezpośrednio przekładają się na wielkość i jakość plonu. Zdrowy, zielony liść flagowy to gwarancja efektywnej fotosyntezy i lepszych zbiorów.

Terminy zabiegu T2 - kiedy najlepiej chronić liść flagowy?

Optymalny termin wykonania zabiegu T2 przypada na fazy BBCH 37-39, czyli od momentu pojawienia się liścia flagowego do jego pełnego rozwoju. W wielu przypadkach, zwłaszcza przy dużej presji chorób, zabieg można przyspieszyć i wykonać go w fazie liścia podflagowego. Natomiast gdy nie planujemy zabiegu T3 i presja chorób jest niższa, możemy opóźnić zabieg T2 do początku kłoszenia, wykonując tzw. zabieg T2/T3.

Kluczowe jest, aby unikać długich okresów bez aktywnej ochrony fungicydowej. Substancje z zabiegu T1 chronią rośliny przez około 10-16 dni, po czym należy wykonać zabieg T2. Ważne jest więc stałe monitorowanie plantacji i obserwacja faz rozwojowych zbóż.

Najgroźniejsze choroby atakujące w okresie zabiegu T2

W okresie zabiegu T2 zboża narażone są na ataki wielu groźnych patogenów. W przypadku pszenicy największym zagrożeniem są:

• Septorioza paskowana liści (patogen względny)

• Brunatna plamistość liści - DTR (patogen względny)

• Rdza brunatna i rdza żółta (patogeny bezwzględne)

• Mączniak prawdziwy zbóż i traw (patogen bezwzględny)

W jęczmieniu ozimym należy zwrócić uwagę na:

• Rynchosporiozę

• Plamistość siatkową jęczmienia

• Pasiastość liści jęczmienia

• Rdzę jęczmienia i rdzę żółtą

Szczególnie niebezpieczne są patogeny względne, takie jak septorioza paskowana liści i brunatna plamistość liści (DTR). Mają one długi okres inkubacji - od zakażenia do pojawienia się objawów może minąć nawet 14-28 dni. W tym czasie grzyb rozwija się bezobjawowo w tkankach liści, a gdy pojawiają się widoczne objawy, często jest już za późno na skuteczne działanie. Dlatego w przypadku tych chorób kluczowe jest działanie zapobiegawcze.

Patogeny względne i bezwzględne - różnice w zwalczaniu

Wśród sprawców chorób w okresie T2 wyróżniamy dwa typy patogenów: względne i bezwzględne, które różnią się strategią infekowania roślin i skutecznością ich zwalczania.

Patogeny bezwzględne (np. mączniak prawdziwy, rdze) bytują na żywych tkankach rośliny i są stosunkowo łatwiejsze do zwalczenia. Nawet gdy choroba jest już widoczna na liściach, można ją skutecznie wyeliminować odpowiednim fungicydem.

Patogeny względne (np. septorioza, DTR) powodują obumarcie zainfekowanych tkanek. Gdy objawy stają się widoczne, tkanki są już martwe, a zabieg chemiczny może być nieskuteczny. Dlatego choroby powodowane przez patogeny względne muszą być zwalczane zapobiegawczo, zanim pojawią się widoczne objawy.

Skuteczna ochrona fungicydowa w zabiegu T2 - sprawdzone rozwiązania

Wybór odpowiedniego fungicydu ma kluczowe znaczenie dla skuteczności zabiegu T2. Na rynku dostępnych jest wiele skutecznych preparatów o różnym mechanizmie działania:

Daxur (mefentriflukonazol + krezoksym metylowy) w dawce 0,8-1,0 l/ha to połączenie dwóch mechanizmów działania - triazolu i strobiluryny. Zapewnia skuteczną ochronę przed szerokim spektrum chorób, szczególnie septoriozą i rdzami.

Avtar (difenokonazol + protiokonazol) w dawce 0,6-0,7 l/ha łączy dwie substancje z grupy triazoli, zapewniając kompleksową ochronę przed chorobami liści, szczególnie septoriozą i DTR.

Alert Pak (azoksystrobina + protiokonazol + tebukonazol) to pakiet na 4 ha łączący strobilurinę z dwoma triazolami, co zapewnia szerokie spektrum działania przeciwko najważniejszym chorobom zbóż.

Maxentis (azoksystrobina + protiokonazol) w dawce 1 l/ha to połączenie strobiluryny i triazolu, skuteczne w zwalczaniu chorób liści w pszenicy i innych zbożach.

Remocco (metkonazol) w dawce 1,2-1,5 l/ha to fungicyd z grupy triazoli o działaniu systemicznym, skuteczny w zwalczaniu szerokiego spektrum chorób grzybowych.

Evito T (fluoksastrobina + tebukonazol) w dawce 0,8 l/ha to połączenie strobiluryny z triazolem, zapewniające skuteczną ochronę przed chorobami liści i kłosa.

Warunki wykonania zabiegu T2 - jak uzyskać najlepszą skuteczność?

Skuteczność zabiegu T2 zależy nie tylko od wyboru odpowiedniego fungicydu, ale również od warunków podczas wykonania zabiegu. Większość fungicydów działa najlepiej w temperaturze 12-22°C, co ma wpływ na procesy fizjologiczne w roślinie.

Podczas zabiegu warto unikać silnej operacji słońca. Jeśli do zabiegu T2 dodajemy regulator wzrostu w celu skrócenia dokłosia, szczególnie istotne jest, aby temperatura powietrza była odpowiednia, ponieważ wewnątrz łanu temperatura może być wyższa, co zwiększa ryzyko poparzenia roślin.

Warto pamiętać, że skrajnie niskie i wysokie temperatury, opady deszczu oraz duża rosa mogą znacznie obniżyć skuteczność preparatów. Przed przygotowaniem mieszanin zbiornikowych dobrze jest zbadać pH i twardość wody używanej do zabiegów.

Zabieg T2 a dodatkowe zabiegi agrotechniczne

Faza liścia flagowego to ostatni moment na skracanie dokłosia, czyli odcinka pędu od kłosa do ostatniego kolanka. Do dyspozycji w tym terminie pozostaje trineksapak etylu, jednak w znacznie niższych dawkach niż przy pierwszym zabiegu (35-75 g substancji czynnej). Im bliżej kłoszenia, tym niższa powinna być dawka, a na tydzień przed pojawieniem się kłosów najlepiej zrezygnować z zabiegu skracania.

Do regulacji dokłosia można zastosować również etefon, który podany w połowie rozwiniętego liścia flagowego pozytywnie wpływa na masę tysiąca nasion, poprzez przekierowanie asymilatów z wydłużania pędu do wypełniania nasion.

Warto również rozważyć dodanie do zabiegu T2 preparatów wzmacniających odporność roślin, jak np. produkty zawierające aktywny krzem, które zwiększają odporność roślin na choroby i stres.

Podsumowanie - zabieg T2 jako klucz do wysokich plonów

Zabieg T2 to niezbędny element kompleksowej ochrony fungicydowej zbóż. W obliczu zmieniającego się klimatu i zwiększonej presji chorób, właściwa ochrona liścia flagowego i podflagowego staje się kluczowym czynnikiem decydującym o wielkości i jakości plonu.

Pamiętajmy, że ograniczenie powierzchni asymilacyjnej blaszek liściowych z powodu infekcji może prowadzić do strat sięgających nawet 70% potencjalnego plonu. Dlatego inwestycja w skuteczny zabieg T2 z wykorzystaniem nowoczesnych fungicydów to nie koszt, ale opłacalna inwestycja w przyszłe zbiory.

Regularne monitorowanie plantacji, znajomość biologii patogenów, dobór odpowiednich środków ochrony roślin i optymalne terminy ich stosowania to fundament skutecznej ochrony grzybowej zbóż i gwarancja satysfakcjonujących plonów.