Jesienne odchwaszczanie zbóż – dlaczego warto i czym pryskać po siewie

Część rolników zastanawia się, czy odchwaszczanie zbóż ozimych warto wykonywać już jesienią, skoro wiosną także można sięgnąć po herbicyd. Praktyka pokazuje jednak, że to właśnie zabieg jesienny decyduje o kondycji łanu na starcie sezonu wegetacyjnego. Dobrze dobrane jesienne herbicydy na zboża ozime pozwalają wyeliminować chwasty, zanim zdążą się rozkrzewić, zabrać roślinie uprawnej wodę i światło oraz osłabić jej zimotrwałość. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego jesień to najlepszy moment na walkę z chwastami, na jakie substancje czynne warto postawić i jak budować skuteczną rotację środków.

Dlaczego jesień jest lepsza od wiosny

Odchwaszczanie zbóż jesienią ma jedną zasadniczą przewagę nad zabiegiem wiosennym. Otóż chwasty są wtedy młode, słabo rozwinięte i najbardziej podatne na działanie herbicydów. Siewki w fazie liścieni czy pierwszych liści pobierają substancję czynną znacznie efektywniej niż rośliny, które zdążyły się rozkrzewić i wytworzyć rozbudowany system korzeniowy. Dodatkowo jesienią można wykorzystać zarówno działanie doglebowe, jak i nalistne preparatów, co znacząco podnosi skuteczność całego zabiegu.

Miotła zbożowa – dlaczego nie warto czekać do wiosny

Miotła zbożowa to najpospolitszy i najbardziej ekspansywny chwast jednoliścienny w polskich zbożach ozimych. Jedna dobrze rozkrzewiona roślina potrafi wydać nawet kilkanaście tysięcy nasion, z których część kiełkuje już w kolejnym roku, a reszta zasila glebowy bank nasion na długie lata. Wschody jesienne miotły są z reguły liczniejsze i groźniejsze niż wiosenne, zwłaszcza przy wilgotnym październiku. Chwast intensywnie się wtedy krzewi i silniej konkuruje z rośliną uprawną o wodę, światło i składniki pokarmowe. Zwlekanie z zabiegiem do wiosny oznacza więc walkę z przerośniętymi, dobrze ukorzenionymi roślinami, co niemal zawsze przekłada się na niższą skuteczność zwalczania miotły zbożowej i konieczność sięgania po wyższe dawki lub kosztowne korekty.

Chwasty dwuliścienne zimujące razem z uprawą

Podobny mechanizm dotyczy chwastów dwuliściennych, takich jak przytulia czepna, chaber bławatek, fiołek polny, gwiazdnica pospolita, przetaczniki, mak polny czy rumianowate. Gatunki te rzadko wymarzają zimą, a przy łagodnej pogodzie potrafią rozwijać się nawet wtedy, gdy wegetacja samego zboża już ustała. W efekcie wiosną rolnik zastaje na polu rośliny w zaawansowanych fazach rozwojowych, które są znacznie trudniejsze do wyeliminowania. Jesienny zabieg pozwala zlikwidować je na etapie kiełkowania, gdy są najbardziej wrażliwe, i jednocześnie zabezpieczyć plantację przed wtórnym zachwaszczeniem aż do wiosny.

Kluczowe substancje czynne: diflufenikan, flufenacet, chlorotoluron

Podstawą skutecznych programów jesiennego odchwaszczania są trzy substancje czynne o silnym działaniu doglebowym, które można stosować samodzielnie, w gotowych mieszaninach fabrycznych lub jako komponenty mieszanin zbiornikowych.

Flufenacet to jedna z najczęściej wykorzystywanych substancji do zwalczania miotły zbożowej. Działa doglebowo, dlatego najlepiej sprawdza się w zabiegach przedwschodowych lub tuż po wschodach zbóż, eliminując siewki chwastów zanim jeszcze pojawią się nad powierzchnią gleby.

Chlorotoluron wykazuje bardzo dobrą skuteczność zarówno wobec miotły zbożowej, jak i szerokiego spektrum chwastów dwuliściennych. Sprawdza się w terminach nieco późniejszych niż flufenacet i często stanowi trzon mieszanin przeznaczonych do zwalczania trudniejszych, mieszanych zachwaszczeń.

Diflufenikan to substancja, która po aplikacji tworzy na powierzchni gleby swoisty „film” niszczący chwasty w momencie kiełkowania. Chwasty pobierające tę substancję zamierają jeszcze przed wschodami lub bieleją tuż po nich. Diflufenikan jest doskonałym partnerem dla flufenacetu, chlorotoluronu i prosulfokarbu. Poszerza on spektrum zwalczanych gatunków dwuliściennych i wzmacnia działanie pozostałych komponentów mieszaniny.

W praktyce oznacza to, że warto sięgać po sprawdzone gotowe rozwiązania łączące te substancje w jednym produkcie. Przykładem herbicydu opartego na prosulfokarbie, skutecznego zwłaszcza wobec miotły zbożowej odpornej na sulfonylomoczniki, jest Boxer 800 EC. Można go stosować zarówno doglebowo, jak i nalistnie, we wszystkich zbożach ozimych.

Kiedy stosować poszczególne substancje

Termin zabiegu warto dopasować do fazy rozwojowej zboża i przewidywanego zachwaszczenia:

• zabiegi przedwschodowe (doglebowe) najlepiej wykonać po siewie, na wilgotną i dobrze uprawioną glebę. Wtedy pełną skuteczność wykazują mieszaniny na bazie flufenacetu i diflufenikanu;

• zabiegi powschodowe, wykonywane od fazy 1 liścia do początku krzewienia zboża, to optymalny moment na zastosowanie chlorotoluronu i jego mieszanin z diflufenikanem, a także prosulfokarbu, który dobrze radzi sobie także w warunkach nieco suchszej gleby dzięki działaniu nalistnemu.

Skuteczność wszystkich tych substancji jest silnie uzależniona od wilgotności gleby oraz fazy rozwojowej chwastu w momencie zabiegu, a najlepsze efekty daje aplikacja w fazie kiełkowania i pierwszych liści.

Dobrym przykładem produktu łączącego oba te działania jest CEZARO 574 SC, czyli preparat skutecznie eliminujący miotłę zbożową i szerokie spektrum chwastów dwuliściennych, dzięki czemu jednym zabiegiem można rozwiązać problem zachwaszczenia mieszanego, tak typowego dla większości pól w Polsce.

Rotacja substancji czynnych – dlaczego to konieczność, a nie opcja

Problem odporności chwastów na herbicydy narasta z roku na rok, a miotła zbożowa jest tu gatunkiem szczególnie problematycznym. Polsce udokumentowano już biotypy odporne między innymi na substancje z grupy inhibitorów syntazy ALS (sulfonylomoczniki). Ryzyko uodparniania się chwastów jest największe tam, gdzie od wielu lat stosuje się ten sam herbicyd lub tę samą substancję czynną, a w płodozmianie dominują zboża po zbożach.

Dlatego zasady integrowanej ochrony roślin jednoznacznie zalecają:

• stosowanie herbicydów zawierających dwie lub więcej substancji czynnych o różnych mechanizmach działania,

• przemienne (rotacyjne) korzystanie z preparatów z różnych grup chemicznych w kolejnych latach i sezonach zabiegowych.

Łączenie substancji doglebowych, takich jak flufenacet czy chlorotoluron, z diflufenikanem to nie tylko sposób na poszerzenie spektrum zwalczanych chwastów, ale też skuteczne narzędzie w walce z rozwojem odporności. Przykładem takiego połączenia jest Bacara Next 560 SC, łączący diflufenikan z flufenacetem w jednym produkcie. Warto jednak pamiętać, że flufenacet jest substancją planowaną do wycofania z rynku, w związku z czym preparaty na jego bazie – w tym Bacara Next 560 SC – mają ograniczony, wskazany na etykiecie termin sprzedaży i stosowania. Dlatego dobrym pomysłem jest już teraz budowanie programów opartych o alternatywne kombinacje z chlorotoluronem i prosulfokarbem, które pozwolą płynnie przejść na rozwiązania niezawierające flufenacetu.

Rolnicy, którzy zmagają się z bardziej złożonym, wielogatunkowym zachwaszczeniem lub podejrzewają obecność biotypów odpornych, mogą sięgnąć po bardziej rozbudowane programy ochrony, takie jak Quelex Complex Pak. To rozwiązanie łączące kilka substancji czynnych o różnych mechanizmach działania, dedykowane właśnie sytuacjom, w których pojedynczy herbicyd nie daje już gwarancji pełnej skuteczności.

Etykieta preparatu – podstawa udanego zabiegu

Niezależnie od tego, jak dobrze poznane są właściwości danej substancji czynnej, przed każdym zabiegiem należy dokładnie zapoznać się z etykietą, czyli instrukcją stosowania konkretnego produktu. To ona określa właściwą dawkę, dopuszczalny termin aplikacji, fazę rozwojową zboża i chwastów, w której zabieg będzie najskuteczniejszy, a także warunki pogodowe, przy których herbicyd zadziała bezpiecznie dla rośliny uprawnej. Większości preparatów nie wolno stosować na rośliny osłabione, uszkodzone przez mróz, suszę, szkodniki czy choroby, ani bezpośrednio przed spodziewanymi silnymi opadami lub przymrozkami. Przestrzeganie tych zaleceń to najprostszy sposób, by zabieg przyniósł oczekiwany efekt bez ryzyka fitotoksyczności.

Podsumowanie

Jesienne odchwaszczanie zbóż to inwestycja, która procentuje przez cały sezon. P pozwala wyeliminować miotłę zbożową i chwasty dwuliścienne na najwcześniejszym, najbardziej podatnym etapie ich rozwoju, poprawia zimotrwałość plantacji i ogranicza konieczność kosztownych korekt wiosennych. Kluczem do sukcesu jest odpowiedni dobór substancji czynnych – flufenacetu, chlorotoluronu i diflufenikanu – dopasowany do składu gatunkowego chwastów na danym polu oraz konsekwentna rotacja preparatów, która chroni przed narastającą odpornością.

Jeśli szukasz gotowego, kompleksowego rozwiązania na jeden zabieg, warto rozważyć Elipris, czyli herbicyd łączący diflufenikan, flufenacet i halauksyfen metylu, który podczas jednego wjazdu w pole eliminuje zarówno miotłę zbożową, jak i szerokie spektrum chwastów dwuliściennych, jednocześnie zabezpieczając plantację przed zachwaszczeniem wtórnym.

Sprawdź naszą ofertę herbicydów do zbóż ozimych i wybierz preparat dopasowany do zachwaszczenia na Twoim polu. Wszystkie produkty dostępne w sklepie ZasiejPole.pl posiadają aktualne etykiety i zalecenia stosowania. Zapraszamy do zakupów i konsultacji z naszymi doradcami.

Przed zastosowaniem każdego preparatu zapoznaj się z jego etykietą i stosuj zgodnie z zaleceniami.